Gapminder sitesini yeni keşfettim. Tam benim gibi istatistik meraklılarına göre. Çok ilginç görselleştirmelerle, kamu istatistiklerini sunuyorlar. Etkileşimlilik ve kullanışlılık açısından tam bir örnek alınacak eser. Ayrıca çok da öğretici. Mesela, Türkiye'de doğurganlığın yüksek olduğunu, nüfusun bu yüzden arttığını biliriz. Fakat istatistiklere göre durum böyle değil. Türkiye'de son 10-20 yıldaki nüfus artışında, doğurganlık kadar, ortalama hayat süresinin uzaması da etkili olmuş. Sitenin sunucusu olan sempatik bir istatistikçi bunu "Gapcast" adını verdiği bir video ile eğitsel açıdan son derece kaliteli bir şekilde burada anlatıyor.
internet etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
internet etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
Cumartesi, Mayıs 03, 2008
qipit ile doküman taramak
Qipit.com adlı bir site var. Dokümanları kolayca okunabilir bir şekilde taramak için çok yararlı bir uygulama. Cep telefonunuzla veya dijital fotoğraf makinenizle çektiğiniz resimleri qipit'e yüklüyorsunuz. Normalde çektiğiniz resimlerde, çok sayıda karanlık alan oluyor. Qipit size otomatik olarak, doküman resimlerinin temiz bir şekilde düzenlenmiş halini geri gönderiyor.
Pazar, Mart 30, 2008
Akademik Araştırma Araçları
Akademik araştırmalar için kullandığım internet araçlarını kısaca tanıtmak istiyorum. Gerçi çok detaylı bir inceleme olmayacak, fakat pek çok araştırmacının işine yarayabilir diye düşündüm:
1. Google Scholar:
En güzel araçlardan biri bu: scholar.google.com sitesi. Bu siteyi kullanarak, dünyadaki hemen hemen bütün akademik yayınlar içinden arama yapabilirsiniz. Tek tek elektronik veritabanlarına veya dergi indekslerine bakmanıza gerek yok. Bütün veritabanlarına tek bir noktadan erişim için ideal.
Eğer bir üniversiteye bağlıysanız, üniversitenizin kütüphanesinin size vereceği proxy ayarlarını web tarayıcınıza yükleyin. Böylece google scholar ile bulduğunuz makalelere tıkladığınızda, doğrudan makalelerin içeriğine erişmeniz de mümkün.
Google schoların en güzel özelliklerinden biri de yakın ilgili çalışmaları bulmanızı sağlaması. Mesela, çok iyi bir makale buldunuz. Bu makaleyle ilişkili makaleleri merak ediyorsunuz. "cited by" linkini tıklayın, bu makaleye atıf yapmış bütün makaleleri görebilirsiniz. Ayrıca her bir makalenin atıf sayısını da gördüğünüzden, hangi makaleler önemli, hangileri önemsiz bunu da hızlı bir şekilde tespit edebilirsiniz.
2. CiteULike:
Bu site, değerli bulduğunuz makaleleri toplu bir şekilde düzenli bir yerde kayıt altına almanızı sağlıyor. Mesela internet üzerinden bir dergideki makaleyi buldunuz. Hemen bir düğmeye tıklayarak, bu makaleyi otomatik olarak kayıt altına alıyorsunuz. Böylece literatür taraması yaparken bulduğunuz makaleleri, düzenli bir şekilde, tüm referans verileriyle birlikte kaydetmiş oluyorsunuz.
3. Pubmed
Bu siteye açık Medline diyorlar. Doğrusu Medline veritabanını hiç kullanmadım, ama herhalde iyi bir şey olmalı. Bu veritabanı, daha çok sağlık, biyoloji gibi yaşam bilimleriyle uğraşanlara yönelik. Pek çok yayın veritabanı üzerinde arama yapmanızı sağlıyor, google scholar gibi. Fakat google scholar'a göre şöyle bir güzelliği var: ilişkili yayınları daha güzel bir şekilde tespit ediyor bence. Arama sonucu bulunan yayınlardan birini tıkladığınızda onunla ilgili diğer yayınları da yan tarafta gösteriyor ve bunu çok isabetli bir şekilde yapıyor.
Bu sitenin çok sayıda ek araştırma aracı daha var. Mesela belirli bir arama terimine göre, periyodik raporlar alabiliyorsunuz.
4. Delicious
Bu site aslında akademisyenlere özgü değil. Herkese yönelik bir site. Bu tip sitelere sosyal imleme siteleri deniyor. Webde çok dolaşanlar bunu bilir, ama akademik çalışanlar, web dünyasından biraz uzak olduklarından, onların arasında yeterli bilinirliğe sahip değil. Bu sitenin temel amacı şu: webde bulduğunuz güzel siteleri kaydetmenizi (imlemenizi) sağlıyor. Internet Explorer'daki Favorilerim komutu veya Firefox'taki Bookmark (yer imi) işlevini görüyor. Fakat onlardan üstünlüğü şu: çok sayıda siteyi etiket adı verilen tamamen sizin kendi tanımladığınız kategorilere göre kaydediyorsunuz. Böylece yer imlerinizin sayısı ne kadar çok olursa olsun, düzenli bir şekilde kayıtlarınızı inceleyebiliyorsunuz. Tek düğmeyle imleme yapma imkanınız var. Bu sitenin Türk yapımı benzerleri de var, ama hangisi daha iyi ve sağlam bilmiyorum.
5. (Ekleme) Google Notebook:
Bu aracın güzel yönü şu: Internette araştırma yapıyorsunuz. Önemli gördüğünüz yerleri not etmek istiyorsunuz: kopyala/yapıştır yapabilirsiniz. Fakat kopyala/yapıştır yaparken, pek çok bilgi eksik kalır: resimleri ayrı kopyalamak gerekir, kaynak aldığınız sitenin adresini ayrı kopyalamak gerekir. Ayrıca bir sürü mekanik işlem gerektirir ve karmaşıklık oluşur. Bunun yerine Google Notebook güzel bir alternatif sunuyor. Kullandığınız web tarayıcısına entegre olan Google Notebook sayesinde, bir yeri seçiyorsunuz, farenizle sağ tıklayıp "not et" diyorsunuz. Google Notebook seçtiğiniz resimleri, yazıları not alıyor. İsterseniz etiketlendirebiliyor, farklı not defterleri içinde toplayabiliyorsunuz. Bütün bunları yaparken, mevcut sayfadan ayrılmıyor ve araya girip işinizi bölmüyor.
Şimdilik bu kadar. Başka güzel ve genel kullanımlık araçlar öğrenirsem, onları da yazarım. Sizin bildiğiniz, yararlı araştırma araçları varsa, lütfen yorum kısmına ekleyin...
Pazartesi, Ocak 21, 2008
Tartisma Organizasyonu
Tartışmaları sever misiniz? Ben severim, fakat her zaman değil. Bir haber veya forum sitesinde insanların görüşlerini okumak istediğimde, genellikle hiçbir dayanağı olmayan, iç tutarsızlıklar içeren görüşlerin, mantıklı görüşlere karşı baskın olduğunu görüyorum. Neden böyle ve bu problem sağlam bir yöntemle nasıl çözülebilir?
Neden bir tartışmada, bazı görüşler iç tutarsızlıklarına ve delilsizliklerine rağmen, baskın çıkabiliyor? Bu görüşlerin savunucuları, görüşlerini konuya yeni bir bakış açısı getirmedikleri halde, defalarca yayınladıkları için. Aslında görüş sahibi, aynı şeyleri defalarca tekrarlıyor. Yeni bir fikir, bakış açısı veya delil getirmiyor. Böyle olunca, bir tartışmayı okumak istediğinizde, tamamen bir cepheleşme üzerine fikirlerin ifade edildiğini görüyorsunuz. Tartışmacıların amacı fikirlerini ortaya koymak, yeni fikirler ve deliller bulmak değil, başta koyduğu iddiada inatla baskın çıkmak olduğunu görüyorsunuz.
Bu yanlış bir yöntem. Aslında yöntem kelimesini bu durum için kullanmak bile çok uygun değil, çünkü ortada mantıka dayalı bir yöntem yok. Tartışmacılar, fikirlerini bastırmakla keyif alıyorlar. Ne yazdıklarını önceden planlayıp, bir mantık örgüsü üzerinde tutarlılıklarını değerlendirmiyorlar. Yazmaya başlıyorlar, çağrışımlarla akıllarına neyi gelirse onu yazıyorlar. Yazı bitince, o çağrışımların çok değerli olduğuna karar verip, baskın çıktıklarını zannedip memnun oluyorlar.
Dışarıdan gelen bir kişi, tartışmada çok miktarda yazı bulunmasından, kolaylıkla tartışmaya giremiyor. Tartışmaya sunulan argümanların büyük kısmının, tekrarlardan veya konuyla ilgisiz sözlerden oluştuğunu görüyorlar. Yani tartışma aslında büyük oranda bir israf veya gürültüden oluşuyor.
TruthMapping adlı bir site bu problemi mantıklı bir yöntemle çözmeye çalışıyor. Fikirleri yapısallaştırıyor. Benim bir iddiam var. Bu iddiam hangi varsayımlara dayanıyor. Açık bir şekilde bunu ifade etmenizi kolaylaştırıyor. Benim varsayımlarıma, başka bir kişinin eleştirileri var. Bu kişinin eleştirilerinin her birini varsayımlarla ilişkilendiriyor. Tekrarlar, dikkate alınmıyor, her bir fikir için sadece bir madde bulunuyor. Böylece gürültü engelleniyor. Farklı bir noktadan itirazda bulunmak istiyorsanız, farklı bir fikir bulmanız gerekiyor.
Güzel bir yöntem. Daha da geliştirilebilir: Mesela farklı fikir tartışmaları birbiriyle ilişkilendirilebilir.
İnsanlık olarak, tartışma yöntemlerimizi daha mantıklı ve bilimsel bir hale getirmeliyiz.
Cumartesi, Ağustos 11, 2007
Mikro finansman sitesi
Çok ilginç bir fikir bu site: http://micropledge.com/
İş veya sosyal amaçlı bir projesi olan kişiler fikirlerini ortaya atıyor. İnsanlar beğendikleri fikirlere mikro desteklerde bulunuyor, 5-10 dolar gibi. Proje sahibi projesini ilerletiyor ve yeni destek talebinde bulunuyor. Çok hoş bir fikir bence... Bunun üzerine yeni iş modelleri de geliştirilebilir.
İş veya sosyal amaçlı bir projesi olan kişiler fikirlerini ortaya atıyor. İnsanlar beğendikleri fikirlere mikro desteklerde bulunuyor, 5-10 dolar gibi. Proje sahibi projesini ilerletiyor ve yeni destek talebinde bulunuyor. Çok hoş bir fikir bence... Bunun üzerine yeni iş modelleri de geliştirilebilir.
Salı, Ağustos 07, 2007
Delicious'a Hizli Link Ekleme
Linklerimi takip etmek için delicious kullanıyorum. Onlywire adında başka bir servisin sunduğu bir bookmarklet ile operada hızlı bir şekilde yeni link ekliyordum. Bugün yeni bulduğum bir bookmarklet linkleme hızını daha da artırıyor.
Fakat bookmarklet 2 sene önce hazırlanmış ve bu arada delicious'un güvenlik değişiklikleri sebebiyle artık çalışamaz hale gelmiş. Ufak bir iki değişiklikle, bookmarkletı yeniden çalışır hale getirdim. Kullanmak için, bu linki kullandığınız web tarayıcının araç kutusu kısmına taşıyın. Bir siteyi linklemek istediğinizde, araç kutusuna sürüklediğiniz linki tıklayın.
Cumartesi, Temmuz 21, 2007
Dosyalari Webe Yuklemek
Birkaç senedir okuduğum programlama kitap ve makalelerinin özetlerini almaya çalışıyorum. Her zaman bunu yapamıyorum, bazen hızlı bir şekilde okumayı tercih ediyorum. Bazılarından not almak gereksiz oluyor çünkü kitap referans kitabı şeklinde tasarlanmış oluyor. Yine de oldukça yüklü sayıda kitap ve makaleden özet şeklinde notlar çıkardım. Bunları Keynote adı verilen bir not programında (outliner) tutuyordum. Uzun zamandır, bunları internette paylaşmayı planlıyordum, fakat format konusunda kararsızdım. Nihayet şimdi bütün bunları webe koydum.
Keynote çok iyi bir yazılım. Yıllardır, hemen hemen kendi yazdığım her şeyi bu programda tutuyorum. Şimdiye kadar 20 MB büyüklüğünde, binlerce madde başlığından oluşan bir defter tuttum. Bu dosyayı da webde paylaşıma açacağım, ancak bu dosya google tarafından indekslenmiyor ve kendine has bir formatta olduğundan herkesin kolayca açabileceği bir dosya değil.
Paylaşım için uygulayabileceğim birkaç yöntem vardı: HTML formatı, google docs, zoho docs, pdf dosyası. Statik HTML olursa, bunu güncellemek çok güç olacağından istemedim. Google docs iyi bir tercih olarak düşünmüştüm, ama toplu dosya yükleme özelliği sorunlu, ayrıca 500 kb dosya boyutu sınırlaması da çok düşük. Zoho'nun toplu dosya işlemleri zayıf. pdf olarak box.net iyi.
Sonuçta üç yöntemi kullandım. Karışık bir şekilde. Hiçbiri hız ve kullanışlılık açısından tam tatmin etmedi beni. Umarım zoho veya google docs ileride daha kullanışlı hale gelirler.
Bir sonraki mesajımda bütün dosyaların linklerini koyacağım...
Kaydol:
Kayıtlar (Atom)
Kayıtlar
